زایمان طبیعی در آب

زایمان طبیعی در آب روشی است که در آن مادر درون یک وان یا استخر آب گرم نوزاد خود را به دنیا می‌آورد. این روش به کاهش درد و استرس در هنگام زایمان بسیار کمک می‌کند، زیرا آب باعث آرامش عضلات و کاهش فشار بر بدن می‌شود. همچنین، برخی مطالعات نشان داده‌اند که زایمان در آب نیاز به استفاده از داروهای مسکن را کاهش داده و تجربه کلی زایمان را برای مادر ملایم‌تر خواهد کرد.

مزایای زایمان در آب

این روش زایمانی با مزایایی همراه است که باعث می شود زنان در کشور های مختلف دنیا از جمله ایران به این روش روی بیاورند. از مهم ترین مزایا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• آب گرم باعث می شود انقباضات رحمی کاهش پیدا کند و دردها نیز کمتر می شوند. در واقع آب گرم به نوعی تاثیر تسکینی دارد.
• زمانی که مادر در آب قرار می گیرند حرکت جنین به سمت بیرون به طور بهتری انجام می شود.
• غوطه ور شدن مادر آب باعث بهبود گردش خون وی خواهد شد.
• آب گرم باعث می شود که فشار خون کاهش پیدا کند در نتیجه اظطراب در حین زایمان نیز کاهش می یابد.
• آب گرم در افزایش اندورفین بدن مادر تاثیر می گذارد در نتیجه در اثر ترشح این ماده درد کاهش پیدا می کند.
• در زایمان طبیعی به دلیل این که نواحی رحمی و لگنی مادر خشک است فشارهای زیادی به عضلات کف لگن و رحم وارد می شود اما در روش زایمان طبیعی در آب مرطوب بودن نواحی رحمی روند زایمان را تسهیل می کند. بنابراین مادران درد کمتری را تجربه خواهند کرد.
• در این روش نیازی به استفاده از دارو های بیهوشی نیست بنابراین مادران از اثرات منفی داورهای بیهوشی دور هستند.
• در این روش احتمال بروز پارگی پرینه کاهش پیدا می کند زیرا که در این روش بخش های واژنی خاصیت کشسانی زیادی دارند.

تاثیر آب بر کاهش درد زایمان

آب تأثیر قابل توجهی بر کاهش درد زایمان دارد. آب گرم باعث آرامش عضلات و کاهش فشار بر بدن می‌شود، که این امر به کاهش انقباضات دردناک و احساس راحتی بیشتر در مادر کمک می‌کند. همچنین، آب به بدن اجازه می‌دهد تا در وضعیت‌های مختلفی قرار گیرد که این امر موجب تسهیل حرکت و کاهش فشار بر نواحی حساس مانند پرینه می‌شود. آب همچنین باعث تحریک آزادسازی اندورفین، هورمون‌های تسکین‌دهنده طبیعی بدن، می‌شود و در نتیجه نیاز به داروهای مسکن را کاهش می‌دهد.

انواع زایمان طبیعی در آب

به طور کلی می توان گفته این نوع زایمان به دو روش انجام می شود:

روش اول بدین گونه است که در ابتدا زن باردار در وان آب گرم قرار می گیرد و درد های هنگام زایمان را در وان تحمل می کند. بعد از این که به مراحل پایانی زایمان و خروج جنین نزدیک شد از وان خارج شده و جنین بیرون از آب متولد می شود.

اما در روش دوم مادر به طور کامل و در طول زایمان در آب قرا گرفته و جنین نیز در آب به دنیا می آید. انتخاب نوع زایمان طبیعی در آب به تشخیص پزشک و شرایط جسمانی شما و جنین تان باز می گردد.

آمادگی‌های لازم برای زایمان طبیعی در آب

آمادگی‌های لازم برای زایمان طبیعی در آب شامل مراحل و اقدامات زیر است:

• مشاوره با پزشک یا ماما: ابتدا باید با پزشک یا ماما در مورد مناسب بودن زایمان در آب مشورت کنید. برخی شرایط پزشکی این روش را محدود می‌کند.
• شرکت در کلاس‌های آموزشی: حضور در کلاس‌های آمادگی برای زایمان طبیعی در آب می‌تواند به مادران کمک کند تا با مراحل و نکات ایمنی آشنا شوند.
• آماده‌سازی بدنی و روانی: تمرینات تنفسی، یوگا و مدیتیشن می‌توانند به آماده‌سازی بدن و ذهن برای زایمان طبیعی در آب کمک کنند.
• تهیه لوازم مورد نیاز: ممکن است لازم باشد برخی از وسایل شخصی مثل حوله، لباس مناسب و اقلام بهداشتی را به همراه داشته باشید.
• تعیین همراه: داشتن یک همراه قابل اعتماد که در طول زایمان به مادر کمک کند، بسیار مفید است.
• توافق با تیم زایمان: قبل از شروع زایمان، باید با تیم پزشکی درباره مراحل و انتظارات خود به توافق برسید تا همه چیز به درستی مدیریت شود.

مراحل زایمان طبیعی در آب

مراحل زایمان طبیعی در آب به شرح زیر است:

آماده‌سازی اولیه

قبل از شروع زایمان، مادر وارد استخر یا وان آب گرم می‌شود که دمای آن بین ۳۶ تا ۳۷ درجه سانتی‌گراد تنظیم شده است. آب باید به اندازه‌ای باشد که شکم و بخش تحتانی بدن مادر را بپوشاند.

مرحله انقباضات

در این مرحله، انقباضات رحم شروع می‌شود و دهانه رحم به تدریج باز می‌شود. مادر در آب احساس آرامش و کاهش درد می‌کند و می‌تواند موقعیت‌های مختلفی را برای راحتی بیشتر امتحان کند.

تولد نوزاد

وقتی دهانه رحم کاملاً باز شد، مادر آماده فشار دادن برای خروج نوزاد است. نوزاد به آرامی در آب متولد می‌شود و سپس به آرامی توسط ماما یا پزشک به سطح آب آورده می‌شود.

تولد جفت

پس از تولد نوزاد، جفت نیز باید از بدن مادر خارج شود. این مرحله معمولاً خارج از آب انجام می‌شود، اما در برخی موارد در آب نیز انجام خواهد شد.

پس از زایمان

نوزاد پس از تولد در آغوش مادر قرار می‌گیرد و تماس پوستی ایجاد می‌شود. سپس مادر از آب خارج شده و به آرامی خشک و مورد مراقبت‌های بعدی قرار می‌گیرد.

بیشتر بخوانید: حرکات طبیعی جنین در بارداری

معایب و خطرات زایمان در آب

در این روش زایمانی نیز احتمال دارد که برخی از خطرات رخ دهد. از جمله مهم ترین این خطرات احتمالی:

• مسمومیت
• بروز عفونت در ریه های نوزاد به دلیل وارد شدن مقادیری از آب به ریه نوزاد
• پاره شدن بند ناف
• آسیب های مغزی به دلیل کاهش میزان اکسیژن در نوزاد

البته در مواردی که از بهترین متخصص زنان و زایمان در این زمینه کمک بگیرید با توجه به مهارت و توانمندی هایی که وی دارد احتمال بروز چنین عارضه هایی کاهش خواهد داشت.

آیا زایمان در آب برای نوزاد بی‌خطر است؟

بله- زایمان در آب به طور کلی برای نوزاد بی‌خطر است، اما باید در شرایط مناسب و تحت نظر بهترین متخصص زنان در قزوین انجام شود. در این روش، نوزاد از محیط مایع در رحم به آب منتقل می‌شود که این تغییر محیط برای او کمتر شدید است. همچنین، نوزاد تا زمانی که با هوا تماس پیدا نکند، تنفس را آغاز نمی‌کند، زیرا اکسیژن همچنان از طریق بند ناف به او می‌رسد. با این حال، برای اطمینان از سلامت مادر و نوزاد، حضور یک تیم پزشکی مجرب و بررسی دقیق شرایط مادر در طول زایمان ضروری است.

در نهایت….

با توجه به تمامی نکاتی که گفته شد، روشن گردید که این نوع زایمان، به عنوان یک روش زایمان بدون درد مزایا و اثرات مثبت قابل توجهی برای مادر و جنین دارد. اما باید توجه داشته باشید که نباید روند زایمان را به دست غیر متخصصین بسپارید. زیرا که گاهی بی تجربگی ها و عدم وجود تخصص در انجام این روش می تواند زمینه ساز بروز خطراتی غیر قابل جبران باشد. بنابراین توصیه می کنیم که در ابتدا در خصوص میزان مهارت و توانمدی پزشکتان تحقیق کنید سپس روند زایمان را به وی بسپارید. 

دکتر باندرانایکه عماری

تحصیلات پزشکی خود را از سال ۸۱ تا ۸۸ در دانشگاه علوم پزشکی قزوین،

تخصص جراحی زنان را از سال ۹۳ تا ۹۷ در دانشگاه علوم‌پزشکی قزوین گذرانده.

از سال ۸۹ تا ۹۱ به عنوان پزشک معتمد سازمان انتقال خون استان قزوین و مدرس و مشاور بیماریهای رفتاری استان قزوین بوده

سال ۹۱ تا ۹۲ دوره تکمیلی تخصصی ترک اعتیاد را گذرانده.